Prawnicy - portal ekspertów WIP.PL - portal ekspertów

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, nie popiera propozycji zmian w nadzorze nad działalnością agencji zatrudnienia (w tym agencji pracy tymczasowej, doradztwa personalnego, rekrutacji stałych i rekrutacji zagranicznych). Agencje są, z mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, instytucjami rynku pracy i z tytułu prowadzonej działalności obarczone są szczególną odpowiedzialnością. Obecnie w Polsce, wg danych Związku Agencji Pracy Tymczasowej, zatrudnionych tylko przez agencje pracy tymczasowej jest 500 tys. pracowników. Często są to osoby bezrobotne, dla których szansą na aktywizację zawodową jest takie zatrudnienie.

Zadania oraz usługi rynku pracy, powierzane przez publiczne służby zatrudnienia, są działaniami o szczególnym znaczeniu społecznym i gospodarczym. Zdaniem pracodawców, nie powinny tego wykonywać wszystkie podmioty gospodarcze, a jedynie te, które spełnią określone warunki - zatrudniają odpowiednio wykształconych i doświadczonych pracowników, wykażą rzetelne i zgodne z prawem prowadzenie działalności gospodarczej, w tym opłacanie podatków i składek.

Mechanizm taki, określony w rozdziale 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, funkcjonuje obecnie, dając w pewnym stopniu rękojmię bezpieczeństwa dla pracowników zatrudnianych przez agencje zatrudnienia. Niestety zmiany proponowane w art. 71 projektu ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców usuwają te zabezpieczenia. Zmianą zawartą w art. 71 pkt. 2 projektu przesuwają rodzaj prowadzonej przez agencje działalności z działalności regulowanej, do działalności nieregulowanej w myśl przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Powoduje to szereg negatywnych konsekwencji. Przede wszystkim ustaje nadzór marszałka województwa nad ich działalnością. Oznacza to, że nie będzie prawnej możliwości wydania decyzji o zakazie prowadzenia agencji, nawet w przypadku, gdy prowadzi ją osoba karana, bądź agencja nie odprowadza podatków lub składek za zatrudnianych pracowników tymczasowych.

Przewiduje się także likwidację centralnego rejestru agencji zatrudnienia oraz certyfikatów dla agencji. Należy pamiętać, że istnienie rejestru ma znaczenie dużo szersze niż samo katalogowanie podmiotów. Wprawdzie sam wpis agencji do rejestru, w obecnej sytuacji prawnej, nie odnosi się do jakości usługi samej agencji, pozwala jednak na monitoring rozwoju tej specyficznej dla rynku pracy branży. Jednocześnie rejestr jest obecnie jedynym ogólnie dostępnym i ogólnopolskim źródłem informacji o agencjach zatrudnienia dla przedsiębiorców poszukujących kontrahentów oraz pracowników poszukujących pracy.

Niemniej ważnym argumentem jest utrzymanie obowiązku przekazywania rocznych sprawozdań agencji zatrudnienia bez jednoczesnego utrzymania rejestru podlegających obowiązkowi podmiotów. Rodzi to duże ryzyko, iż przedsiębiorcy nie będą tego obowiązku wypełniać. Trudno wyobrazić sobie weryfikację kto miał złożyć sprawozdanie, skoro nie ma wiedzy o tym kogo faktycznie obowiązek dotyczy. Tymczasem sprawozdania agencji są jedynym źródłem niekomercyjnych danych na skalę całego kraju, wykorzystywanym zarówno przez przedsiębiorców jak i przez publiczne służby zatrudnienia.

Ponadto niekorzystny wpływ na możliwość faktycznego monitoringu i badania branży miałoby wykreślenie art. 18p i 18r ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy te dotyczą zasad przekazywania sprawozdań agencji przez marszałków województw do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz zasad publikacji tych danych przez MPiPS. Analiza i ocena znaczenia branży, bez obiektywnego źródła informacji o niej, nie będzie w takim przypadku wykonalna. Tym samym możliwości sprawozdawcze i porównawcze Polski wobec innych krajów i instytucji Unii Europejskiej będą w znaczący sposób utrudnione.

PKPP Lewiatan negatywnie ocenia również planowane wykreślenie art. 19 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Umożliwi to otwieranie i prowadzenie działalności agencji nawet w przypadku zadłużenia podatkowego firmy czy nieopłaconych składek ubezpieczeniowych. Zagraża to szczególnie jakości wykonywania usług rynku pracy powierzonych przez urzędy pracy. Otwiera też drogę dla nieuczciwych przedsiębiorców do prowadzenia takich agencji oraz uniemożliwia odpowiednią ochronę bezrobotnych korzystających z usług rynku pracy oraz zatrudnionych przez agencje pracowników.

Przykładem drogi do takich naruszeń jest propozycja usunięcia art. 19d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Obecnie przepis ten zakazuje pobierania opłat innych niż dozwolone ustawą od osób, którym agencja pomaga w znalezieniu pracy bądź świadczy usługi doradcze. Zmiana ta, w połączeniu z brakiem kontroli nad działalnością agencji zatrudnienia, otwiera drogę do nadużyć.

Należy zwrócić również uwagę, że proponowane usunięcie art. 19a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustala on obecnie warunki lokalowe, sprzętowe i kadrowe dla agencji. Usunięcie warunków minimalnych przygotowania kadry prywatnych agencji sprawia, że potencjalnie każdy może zostać doradcą zawodowym czy pośrednikiem pracy. A taka praca z ludźmi i pomoc im w aktywizacji zawodowej, a dzięki temu społecznej, nie jest działalnością, którą może wykonywać każdy.

Zdaniem Lewiatana brak nadzoru oraz obniżenie wymagań wobec agencji zatrudnienia może się przyczynić nie tyle do otwarcia rynku agencji, ale przede wszystkim do znacznego pogorszenia jakości usług przez nie świadczonych. Zagrażałoby to dużo szerszej grupie klientów agencji zatrudnienia, niż tylko półmilionowej grupie pracowników tymczasowych, nierzadko osób wychodzących z wielomiesięcznego bezrobocia.